WGBO
Hierna geven wij u enige korte informatie over de volgende onderwerpen uit de Wet Geneeskundige Behandelings Overeenkomst (WGBO):
- Recht op informatie;
- Toestemmingsvereiste;
- Vertegenwoordiging van minderjarigen;
- Vertegenwoordiging van wilsonbekwamen;
- Recht op privacy;
- Recht op inzage van het medisch dossier;
- Recht op second opinion.
Wij hebben deze informatie ook in de patiëntenbrochure 'WGBO, uw rechten en plichten' beschreven. Kijkt u hiervoor bij patiëntenfolders.
Het recht op informatie houdt in dat u als de patiënt recht hebt op zo volledig mogelijke informatie.
Als u vragen hebt over uw gezondheid, ziekte of behandeling, probeert de arts u daar zo goed mogelijk antwoord op te geven. Daarnaast zal hij/ zij u alle informatie geven, die u nodig hebt om als patiënt weloverwogen te kunnen beslissen voor een bepaald onderzoek of een bepaalde behandeling. De arts behoort u in begrijpelijke woorden informatie te geven over een viiftal zaken, namelijk:
- uw ziekte/ aandoening;
- het onderzoek of de behandeling welke hij voor u nodig acht;
- de te verwachten gevolgen en eventuele risico's daarvan
voor uw gezondheid; - eventuele andere methoden van behandeling of onderzoek;
- de vooruitzichten van uw gezondheid.
Als u meent over een van deze zaken nog informatie te missen, dan kunt u altijd uw arts hiernaar vragen. Het is belangrijk dat u alle informatie hebt begrepen voordat de behandeling begint. Het is de bedoeling dat u met behulp van deze informatie bepaalt of u een onderzoek of behandeling wilt ondergaan.
Alleen bij hoge uitzondering, behoeft de arts geen gegevens te verstrekken, namelijk als hij meent dat u 'ernstig nadeel' zal ondervinden door het horen van alle informatie.
Overigens is het ook mogelijk om géén informatie te krijgen als u dat om welke reden dan ook zelf liever niet wilt.
Een zorgverlener zal de patiënt om toestemming vragen, voordat een ingreep, onderzoek of behandeling plaatsvindt. Hij/ zij mag echter pas toestemming vragen nadat de patiënt voldoende is voorgelicht over het onderzoek of de behandeling. In acute situaties zal de zorgverlener begrijpelijkerwijs wel zonder toestemming van de patiënt moeten handelen.
Als de patiënt heeft ingestemd met een bepaalde behandeling, behoeft niet voor alle voorbereidende onderzoeken die daarbij horen (bijvoorbeeld bloedprikken), telkens opnieuw toestemming gevraagd te worden. Ook voor niet-ingrijpende handelingen, zoals gipsverband aanleggen, is geen uitdrukkelijke toestemming nodig.
Vertegenwoordiging van minderjarigen
Jongeren vanaf 16 jaar worden gelijkgesteld met volwassenen. Zij kunnen zelfstandig toestemming geven voor een bepaalde behandeling; instemming van de ouders is niet nodig.
Zijn kinderen tussen 12 en 16 jaar, dan beslissen ouder en kind samen, waarbij het kind in principe het laatste woord heeft.
Bij kinderen jonger dan 12 jaar beslissen de ouders over de voorgenomen behandeling. Aan jonge kinderen moet wel op een begrijpelijke wijze worden uitgelegd wat er gaat gebeuren.
Vertegenwoordiging van wilsonbekwamen
De WGBO voorziet ook in een regeling voor vertegenwoordiging van een meerderjarige, maar wilsonbekwame patiënt, zoals een patiënt met dementie of een patiënt die in coma ligt.
Iedereen kan een verklaring opstellen waarin hij kan aangeven wie als zijn vertegenwoordiger zal optreden in de situatie waarin hij/ zij daar zelf niet meer toe in staat is.
Wanneer een patiënt zo'n verklaring heeft, zal die vertegenwoordiger voor hem/ haar als gemachtigde, al dan niet toestemmig geven voor bepaalde handelingen.
Is er geen vertegenwoordiger vastgelegd, dan kan de partner, een ouder of een kind, broer of zus als vertegenwoordiger optreden.
Om de privacy van de patiënt te waarborgen zal de zorgverlener zo veel mogelijk er voor zorgen dat alle gesprekken buiten het zicht en gehoor van anderen plaatsvinden.
Ook kan de patiënt ervan uit gaan dat alles geheim blijft wat met de zorgverlener wordt besproken.
De patiënt heeft het recht te bepalen of informatie aan anderen mag worden doorgegeven. Bij anderen kunt u denken aan familie, de arts van een verzekeringsmaatschappij, de werkgever en dergelijke.
Zorgverleners kunnen alleen met toestemming van de patiënt informatie over de ziekte en de behandeling aan anderen geven. Deze toestemming kan de patiënt mondeling of schriftelijk geven en moet in het medisch dossier opgetekend worden.
De zorgverzekeraar krijgt wel bepaalde gegevens over de behandeling; dit betreft de diagnose, de reden voor opname en zo nodig een korte motivering.
Recht op inzage van het medisch dossier
De zorgverlener is verplicht een medisch dossier aan te leggen. Hierin komen alle gegevens die betrekking hebben op de behandeling. Dit is nodig om de kwaliteit en de continuïteit van de zorgverlening te kunnen garanderen.
Alle zorgverleners die betrokken zijn bij de behandeling, kunnen zonder toestemming van de patiënt inzage krijgen in de gegevens, maar zij zijn verplicht vertrouwelijk met deze gegevens om te gaan.
Inzage en afschrift medische gegevens
Het dossier met de persoonlijke en medische gegevens van de patiënt, wordt in het ziekenhuis bewaard.
De patiënt heeft recht op inzage in het medisch en verpleegkundig dossier, met uitzondering van gegevens die niet over de patiënt zelf gaan. Ook kan de patiënt iemand machtigen om namens hem/ haar het dossier in te zien.
Op verzoek kan de patiënt kopieën van het medisch dossier, of een gedeelte daarvan, krijgen. Het verdient aanbeveling om eerst met de behandelend arts het dossier door te nemen, zodat eventuele onduidelijkheden kunnen worden toegelicht.
Afhankelijk van de inhoud en omvang van het dossier, kunnen (beperkte) administratiekosten verbonden zijn aan het verstrekken van een afschrift van medische gegevens.
Toevoeging gegevens aan het dossier
De patiënt heeft het recht om verklaringen of belangrijke gegevens van hem-/ haarzelf aan het dossier toe te voegen, ook al is de zorgverlener het niet eens met de inhoud daarvan.
Bewaartermijn van het medisch dossier
Gegevens uit het medisch dossier blijven tot minimaal 10 jaar na het laatste consult bewaard. Daarna is het wettelijk verplicht dat de zorgverlener ze vernietigt, tenzij langer bewaren van belang is.
Met ‘second opinion’ wordt bedoeld het oordeel of advies van een andere deskundige dan uw eigen zorgverlener. Deze andere deskundige geeft u op uw verzoek zijn/ haar mening over een diagnose of behandeling, maar
hij/ zij neemt de behandeling niet over.
Voor een second opinion heeft u een verwijzing nodig. U kunt met uw eigen zorgverlener bespreken dat u een tweede mening wilt en hem/ haar om een verwijzing vragen. U kunt ook uw huisarts vragen u door te verwijzen.
Het is aan te raden om vooraf bij uw zorgverzekeraar te informeren of de second opinion wordt vergoed.